Gemeente verscherpt toezicht op zorgfraude

Midden-Groningen – De gemeente verscherpt het toezicht op zorgfraude. Aanleiding zijn enkele gevallen van zorgfraude in de gemeente in de afgelopen jaren. Voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) gelden al langer strengere controles. Nu wil de gemeente het ook uitbreiden naar de jeugdzorg, waar jaarlijks ruim 40 miljoen euro in omgaat.

‘We zijn een aantal casussen tegengekomen waarvan we hebben geleerd. Deze verscherping werkt ook preventief. Wij laten zien dat we het hierop orde hebben’, aldus wethouder sociaal domein Evert Offereins.

Zorgfraude groeiend probleem

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IJG) geeft aan dat zorgfraude helaas steeds vaker voorkomt en wijst onder andere op het vervalsen van diploma’s. Het Openbaar Ministerie (OM) schat dat de Nederlandse staat jaarlijks zo’n 10 miljard euro verliest aan zorgfraude, ongeveer 10% van het zorgbudget. Om hoeveel het precies in Midden-Groningen gaat is onduidelijk, maar dat het gebeurt blijkt uit eerdere gevallen. In 2025 besteedde de gemeente Midden-Groningen ruim 32 miljoen euro aan de Wmo en ruim 40 miljoen euro aan jeugdzorg op een totaalbegroting van ruim 325 miljoen euro.

Motie Bibob

In november vorig jaar dienden de PvdA, SP, D66, GroenLinks en CU een motie in die het college de opdracht gaf te zoeken naar betere integriteitscontroles op zorgaanbieders, naar gelijkenis van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob).

Raadslid voor de PvdA Anneke Perdon:  ‘De Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeente (RIGG) kan geen diepgaande integriteits- of antecedentenonderzoeken uitvoeren, zoals dat mogelijk is onder de Wet Bibob. De RIGG heeft bijvoorbeeld geen toegang tot politie- of justitiegegevens en onderzoekt geen complexe financiële structuren of eigendomsverhoudingen.’ De motie werd unaniem aangenomen en is eveneens aanleiding geweest voor de verscherping van het beleid.

Gerichte maatregelen zijn o.a. een vaardigheidstoets voor het Persoonsgebonden Budgett (Pgb), een Bibob-achtige screening van zorgaanbieders, meer verplichte documentatie en zelfscans voor zorgaanbieders en een transparante communicatie van beleid en resultaten.

Heldere afspraken met zorgaanbieders

De gemeente wil niet alleen inzetten op meer toezicht, maar ook op preventie. Volgens wethouder Offereins is ook vooral transparantie en het dialoog met de zorgaanbieders hierin belangrijk. Offereins: ‘Soms zijn er ook onduidelijkheden binnen contracten en afspraken. Bijvoorbeeld over hoeveel uur tot een dagdeel gerekend mag worden. Dit soort zaken willen we nu voorkomen door meer heldere richtlijnen en afspraken op te stellen.’

Geen Open House meer

De gemeente wil ook het aantal zorgaanbieders terugbrengen. Momenteel hanteert de gemeente nog de zogenaamde Open House-constructie. Dit betekent dat er algemene kwaliteitseisen, voorwaarden en tarieven zijn opgesteld, waarna alle zorgaanbieders die hieraan voldoen zorg mogen leveren. Er zijn momenteel zo’n 170 zorgaanbieders actief in Midden-Groningen. Dit moet minder worden.

Offereins: ‘We zijn nu bezig met het aanbesteden van de aanvullende jeugdhulp en hoog-specialistische jeugdhulp. Dat zijn andere vormen van contractering dan de open-house constructie die we nu hebben. We willen eigenlijk naar een samenwerking met een kleine groep vaste partners’. De gemeente kijkt onder andere naar buurgemeente Veendam, waar een succesvolle samenwerking tot stand is gebracht tussen gemeente en zorgaanbieders in de jeugdzorg: het Jeugd Expertise Punt (JEP).

Het beleidsvoorstel is door als hamerstuk naar de raadsvergadering op 5 maart.