Nieuw coalitieakkoord belooft bestuurskracht

MIDDEN-GRONINGEN – Op maandag 8 juni presenteerden de vijf coalitiepartijen GBMG, VVD, CU, D66 en BBB het coalitieakkoord: Samen bouwen aan morgen. Het coalitieakkoord belooft bovenal daadkracht in bestuur. De coalitiepartijen willen een gemeente die initiatief neemt en zich pro-actief opstelt. ‘Inwoners, ondernemers en organisaties moeten merken dat de gemeente sneller, duidelijker en praktischer werkt: minder bureaucratie, duidelijke aanspreekpunten en meer tempo in de uitvoering.’

‘Samen bouwen aan morgen’ is meer dan de titel van dit akkoord; het is onze opdracht voor de komende vier jaar’, aldus Jan Velthuis, fractievoorzitter voor Gemeentebelangen Midden-Groningen (GBMG).

Nieuw college

Het nieuwe college telt vijf politieke fracties – GBMG, VVD,  CU, D66 en BBB – en zes wethouders. De samenstelling is opmerkelijk omdat links tot rechts vertegenwoordigd is. Volgens de aanstaande wethouders biedt het juist een goede kans om de verschillende ervaringen samen te brengen. Marieke Bos-Wu: ‘Juist alle verschillende perspectieven en achtergronden in deze coalitie maken ons sterk.’

Ook Jan Velthuis, fractievoorzitter voor Gemeentebelangen, is positief: ‘Formateur Bram Schmaal adviseerde ons om ook de kleinere partijen een eigen kleur te laten behouden in het akkoord. Volgens ons is dit goed gelukt.’ Velthuis vindt dat er een goed team zit met de juiste mensen op de juiste portefeuille. Volgens alle betrokkenen is het formatieproces vlot verlopen en als prettig ervaren.

Ook opmerkelijk is dat alle wethouders op eentje na nieuw zijn. Alleen Evert Offereins is blijvend wethouder voor de VVD. Dit betekent het wegvallen van veel ervaring en inwerken van een nieuw college.

Portefeuilleverdeling

De portefeuilleverdeling is als volgt:

• Lianna Bogema (GBMG): Wonen, ruimtelijke ontwikkeling, vergunning, toezicht en handhaving, vastgoed en grondbedrijf;
• Hendrik Loots (GBMG): Mobiliteit, openbare ruimte, sport(faciliteiten), afval en milieu, dorpen en wijken, gebiedsgericht werken en  archeologie;
• Niels Joostens (CU): Nij Begun, gevolgen gas- en zoutwinning, erfgoed, snel internet, NPG (incl. coördinatie dorpsplannen) en participatie;
• Yannick Lutterop (D66): Economie, onderwijs, energietransitie, duurzaamheid, LEADER+, natuur, landschap en landbouw;
• Marieke Bos-Wu (BBB): Vrijetijdseconomie, asiel, statushouders, Oekraïense ontheemden, cultuur, participatie en inkomen, arbeidsmarkt en dienstverlening;
• Evert Offereins (VVD): Financiën, belastingen, WMO, welzijn, ouderenbeleid, jeugdzorg, transformatie Kwartier, gezondheid;

Bestuurskracht is de belofte

Bestuurskracht is de belofte die dit college maakt in het coalitieakkoord. Inhoudelijk wordt er breed voortgebouwd op het bestaande beleid van het voormalige college, maar het nieuwe college wil hier nu een daadkrachtig bestuur achter te zetten, dat veel initiatief neemt en tempo maakt. ‘Minder bureaucratie en meer uitvoering.’

Tegelijkertijd wil de coalitie staan voor een bestuur dat naast de inwoners staat. ‘Participatie krijgt een duidelijke plek in onze werkwijze: we betrekken inwoners en organisaties vroegtijdig en maken helder wat we met hun inbreng doen.’

Een belangrijke uitdaging blijft volgens Velthuis de oplopende begrotingstekorten vanaf 2028. ‘Niets is nog in beton gegoten.’

Daarnaast is er in de afgelopen bestuursperiode sprake geweest van ambtelijke ondercapaciteit. Niels Joostens (CU): ‘Hier ligt zeker een uitdaging. Als we bijvoorbeeld kijken naar de Economische Agenda in Nij Begun dan wordt er gesproken over de triple helix – de samenwerking tussen overheid, onderwijs en ondernemers. Dit betekent dat de overheid zich bestuurlijk en ambtelijk zou moeten versterken en dat vraagt het een en ander. Dit betekent uitbreiding, maar ook slimmere keuzes maken en samenwerken op regionaal niveau.’

Belangrijkste thema’s in het coalitieakkoord 

(1) Woningbouw wordt benoemd als topprioriteit. De partijen willen onder meer een permanente dialoog met marktpartijen, een actieve grondpolitiek en een woningbouwfonds voor kleinschalige initiatieven. De coalitie zet nu alvast geld apart. Zo wordt er nu al 350 duizend euro gereserveerd voor een uitbreiding van de projectorganisatie achter de woningbouw en wordt er 1,5 miljoen euro gereserveerd voor een woningbouwfonds voor kleine initiatieven.

(2) Op het gebied van mobiliteit wil de coalitie alle verkeersknelpunten systematisch in beeld brengen en koppelen aan structurele oplossingen. Denk aan onveilige kruispunten, drukke dorpslinten en knelpunten rond scholen en voorzieningen. Specifiek worden de verkeerssituaties in Zuidbroek en het centrum van Hoogezand-Sappemeer benoemd.

(3) Het derde thema is zorg, welzijn en bestaanszekerheid. De coalitie legt de nadruk op het belang van de combinatie van (ouderen)zorg en woningbouw en wil een integraal ouderenbeleid. In kader van de jeugd wordt er voortgebouwd op de lopende transitie in de jeugdzorg en vernieuwde samenwerking met Kwartier Zorg en Welzijn.

(4) Op het gebied van energie en duurzaamheid, het vierde thema, wil de coalitie vooral inzetten op energiebesparing en een versterking van de infrastructuur. De partijen zien een belangrijk probleem in de toenemende netcongestie. De deur voor nieuwe grote wind- en zonneparken op land is gesloten. Zon op daken wordt juist aangemoedigd.

(5) Op economisch terrein wil de coalitie naast de ondernemers staan, duidelijk regels, een gelijk speelveld en geen extra lokale eisen bovenop landelijke wetgeving. Bedrijventerreinen moeten geherstructureerd en uitgebreid. De coalitie wil bedrijven die passen bij de schaal en identiteit van Midden-Groningen, zoals MKB en de maakindustrie. De deur voor grote XXL-bedrijven staat dicht.

Yannick Lutterop (D66): ‘We willen de komende jaren werken aan een ondernemersklimaat waarin ruimte is voor initiatief en met een sterke
verbinding tussen economie en onderwijs.’

(6) Voor de leefbaarheid en openbare ruimte wil de coalitie inzetten op een schone, hele en veilige omgeving. Dit betekent achterstallig onderhoud verder aanpakken met een focus op die wijken en gebieden waar problemen het grootste zijn. Ook investeringen in de waterinfrastructuur krijgen aandacht. De extra ledigingskosten voor groenafval komen te vervallen per 2027 en kwijtschelding voor de afvalstoffenheffing wordt overgeheveld naar het armoedebeleid.

(7) Opmerkelijk is de keuze voor een aparte wethouder voor Nij Begun en de versterkingsopgave. Volgens Joostens die de taak op zich neemt een logische keuze. ‘De sociale en economische agenda van Nij Begun vormen de uitvoeringsmotor onder de keuzes die we elders in dit coalitieakkoord maken op het gebied van wonen, gezondheid, onderwijs, duurzaamheid, leefbaarheid en economie’, aldus het coalitieakkoord.

De coalitie wil de enorme kansen die het programma biedt zo goed mogelijk benutten. Joostens benadrukt het belang van samenwerking met de raad en op regionaal niveau: ‘Nij Begun is niet alleen een opgave voor Midden-Groningen, maar voor de hele regio. We hebben op dit dossier altijd samen opgetrokken en ik hoop dat we dit in de komende periode ook weer kunnen doen.’

(8) De partijen willen een daadkrachtig bestuur dat resultaten boekt.

(9) Op asiel en migratie wil de coalitie het huidige beleid voortzetten. Opvang moet zorgvuldig worden ingepast en nieuwe opvanglocaties zijn voor de coalitie momenteel niet aan de orde.

(10) Financieel streeft de nieuwe coalitie naar een sterke begrotingsdiscipline met het uitgangspunt dat structurele lasten worden gedekt met structurele middelen.

Het voorgestelde college is nieuw, maar ademt duidelijk ambitie. Lutterop (D66): ‘De centrale doelstelling is voor mij glashelder: bouwen aan een sterk en toekomstbestendig Midden-Groningen.’

Op maandagavond 8 juni moeten de coalitiepartijen het coalitieakkoord verdedigen voor de raad en worden de wethouders geïnstalleerd. Het nieuwe college zal officieel op dinsdag 9 juni starten.