Nieuwe coalitie zonder PRO in zicht

MIDDEN-GRONINGEN – Na de eerste verkenningsgesprekken bracht informateur Bram Schmaal op donderdagavond 9 april het advies voor een nieuwe coalitie: Gemeentebelangen (10 zetels), VVD (3), CU (2), D66 (2) en BBB (2), samen goed voor 19 zetels van de 33 zetels. Volgens Schmaal zou hiermee een stabiele en breed gedragen coalitie bereikt worden. De vijf partijen gaan komende periode verder in gesprek. Er klonk grote teleurstelling bij de tweede grootste partij PRO (6) die buiten de voorgestelde coalitie valt.

Breed gedragen coalitie

Bram Schmaal: “Op 19 maart heb ik de opdracht gekregen om onderzoek te doen naar een stabiel college met breed draagvlak en een stevig coalitieakkoord. Op basis van de gevoerde gesprekken en programmatische analyse adviseer ik om een coalitie te vormen van Gemeentebelangen, VVD, D66, ChristenUnie en BBB. Deze combinatie beschikt over een stevige meerderheid van 19 zetels van de 33 zetels.”

Grote teleurstelling voor PRO

Er klonk grote teleurstelling bij PRO (6 zetels). Fractievoorzitter Roshano Dewnarain: ‘Onze fractie is erg teleurgesteld. Daar kunnen we open over zijn. Wij hebben het gevoel dat we nog te weinig op inhoud hebben kunnen spreken. Waarom hebben we geen kans gekregen?’ De fractie was verrast want men zag wel degelijk mogelijkheden om inhoudelijk op één lijn te komen met de fractie van Gemeentebelangen. Dewnarain: ‘Wat ook pijn doet is dat wat ons betreft een groot deel van de kiezers nu wordt genegeerd.’ Ook de SP en het CDA noemden het ongebruikelijk dat de tweede grootste partij buiten de voorgestelde coalitie valt.

Schmaal deelde de mening niet: ‘In deze coalitie zouden drie partijen zitten die winst hebben behaald tijdens de verkiezingen. Daarmee voldoet het denk ik aan de wens van de bevolking.’

“Formeren is geen optelsommetje”

‘Formeren is geen simpel optelsommetje. Formeren gaat over de vraag of partijen op inhoud bij elkaar kunnen komen, in hoeverre de programma’s bij elkaar passen en of de personen samen een goed team kunnen vormen. Dan kan er namelijk echt tempo worden gemaakt en stappen worden gezet in de komende jaren. Ik denk dat het met deze partijen goed kan’, aldus informateur Schmaal.

Verontwaardiging

Er klonk verontwaardiging bij PRO, het CDA en de SP. Inhoudelijke overwegingen voor het huidige advies bleven namelijk uit. Dit leidde tot de nodige frustratie bij PRO, het CDA en de SP. Fractievoorzitter Joke Lesman (SP) kwam fel uit de hoek: Wat is het inhoudelijke verschil waarom PRO niet mee kan doen? Ik heb die reden nog niet gehoord. Je kan er voor kiezen maar dan moet je er wel een goede reden voor hebben om dit te verantwoorden naar de kiezer.’

Ook het CDA bleef enigszins verbijsterd achter. Fractievoorzitter Wesley Ferwerda: ‘Als ze ons konden uitleggen waarom dan konden we erop reflecteren, maar er wordt ons helemaal niets uitgelegd.

Dewnarain (PRO): ‘Noch meneer Schmaal, noch meneer Velthuis kan ons uitleggen waarom wij op de ‘inhoud’ buiten de boot zouden vallen. Dit heeft voor mij een bijzonder nare bijsmaak.’ Dewnarain vermoedt dat er oud zeer meespeelt vanuit een eerdere coalitievorming.

Uit een gesprek met fractievoorzitter Jan Velthuis (Gemeentbelangen) blijkt dat het financiële beleid mogelijk een van de inhoudelijke breekpunten vormt. Velthuis: ‘Wij moeten de komende jaren structureel tien miljoen euro bezuinigen. Dit kan alleen als we samen de schouders eronder zetten. Hier moeten we elkaar als partijen in kunnen vinden.’

Maar dit leek niet het hele verhaal. De kaarten bleven tegen de borst. Een proces dat juist zo transparant en open begon wordt nu toch iets meer opaak. De gespreksverslagen worden openbaar en zullen mogelijk meer verheldering bieden dit punt.

Forum voor Democratie

De derde partij Forum voor Democratie (4 zetels) noemde het advies teleurstellend.

Partijen binnen geadviseerde coalitie positief

De partijen binnen de geadviseerde coalitie reageerden positief. Marjolein Vulpes (VVD): ‘Voor de VVD is dit een logische stap. Wij zijn blij dat wij voort kunnen in het bestuur.’ Marieke Bos (BBB): ‘Wij vinden dit advies heel passend, zowel linker als rechterflank van de samenleving zijn zo goed vertegenwoordigd. Wij zien mogelijkheden om krachtig programma neer te zetten.’

De CU vroeg specifiek ruimte voor de kleinere partijen binnen de mogelijke coalitie om eigen accenten te kunnen behouden. Dit werd beaamd door Velthuis.

Vijf partijen praten verder

In de komende periode zullen de vijf partijen, Gemeentebelangen, VVD, CU, D66 en BBB, verder samen praten om te kijken of zij tot een coalitieakkoord kunnen komen.