Wethouder Joostens: ‘Dit doet echt pijn’

Hoogezand – Het monumentale poortgebouw van begraafplaats De Stille Hof in Hoogezand is donderdag door brand zwaar beschadigd. De muren staan nog overeind, maar de schade aan het gebouw is groot. Wethouder Joostens van Midden-Groningen hoopt dat het rijksmonument uiteindelijk kan worden hersteld.

„Als je naar die zwartgeblakerde resten kijkt, is het een troosteloze bedoening. Gelukkig staan de muren nog, maar het is heel verdrietig”, zegt Joostens.

Bijzonder voor heel Nederland

Het poortgebouw stamt uit 1940 en heeft de status van rijksmonument. Volgens Joostens is het gebouw daarmee niet alleen van betekenis voor Hoogezand en Midden-Groningen, maar ook landelijk bijzonder. De gemeente keek vorig jaar nog naar de verschillende begraafplaatsen in Midden-Groningen. Daarbij viel volgens de wethouder op dat geen andere begraafplaats in de gemeente zo’n karakteristieke ingang heeft als De Stille Hof. Juist de combinatie van de ouderdom, architectuur en monumentale status maakt het poortgebouw bijzonder.

Hoop op herstel

Wat de brand precies betekent voor de toekomst van het gebouw, is nog niet duidelijk. De wethouder hoopt dat het mogelijk is om het poortgebouw uiteindelijk weer zoveel mogelijk in de oude staat terug te brengen.

Dat zal vermoedelijk geen eenvoudige klus worden. Eerst moet duidelijk worden hoe ernstig de schade aan de constructie is en of de muren nog stevig genoeg zijn om bij een restauratie behouden te blijven. Volgens Joostens zou herstel niet alleen voor Hoogezand en Midden-Groningen belangrijk zijn, maar ook voor het behoud van bijzonder erfgoed in Nederland.

Eerst onderzoek naar schade

De brandweer is nog bezig met de situatie rond het gebouw. Daarna moet worden onderzocht hoe de brand heeft kunnen ontstaan en wat de bouwkundige staat van het rijksmonument is.

De muren staan nog, maar het is nog te vroeg om daaruit te concluderen dat het gebouw zonder grote problemen kan worden hersteld. Door vuur en hitte kan ook schade zijn ontstaan die aan de buitenkant niet direct zichtbaar is.

Een van de eerste stappen is daarom om het terrein en het gebouw veilig te maken. Pas als duidelijk is dat het overgebleven deel van het poortgebouw stabiel is, kan verder worden gekeken naar herstel.

Geen duidelijkheid over duur

Hoe lang het onderzoek en een eventuele restauratie gaan duren, is nog onbekend. Daarvoor moet eerst duidelijk worden welke delen van het gebouw nog bruikbaar zijn en wat er bouwkundig mogelijk is. De wethouder vindt het daarom te vroeg om nu al een termijn te noemen. Eerst moeten de onderzoeken naar de oorzaak van de brand en de staat van het gebouw worden afgerond.

Meer dan alleen een ingang

Het poortgebouw heeft voor veel inwoners ook een belangrijke symbolische betekenis. Het is niet alleen de toegang tot De Stille Hof, maar speelt ook een rol bij herdenkingen en andere bijeenkomsten op de begraafplaats. Tijdens de dodenherdenking op 4 mei loopt de stille tocht door het poortgebouw richting het herdenkingsmonument. Ook bij de lichtjestocht op de begraafplaats draagt de monumentale ingang bij aan de sfeer en betekenis van de herdenking.

Volgens Joostens maakt juist die functie het gebouw voor veel mensen bijzonder. Bezoekers lopen via de poort langs de graven naar de plek waar wordt herdacht.

Veel verdriet bij inwoners

De brand heeft veel losgemaakt bij omwonenden en bezoekers van De Stille Hof. De burgemeester ging vroeg in de ochtend naar de begraafplaats en sprak daar met omwonenden. Voor veel inwoners is de plek sterk verbonden met familieleden en andere dierbaren die op de begraafplaats liggen. De schade aan zo’n herkenbaar gebouw komt daardoor extra hard aan.

„Mensen zijn gewoon heel verdrietig over wat hier gebeurd is. Het is een iconische plek”, zegt Joostens.

Wanneer er duidelijkheid komt over de toekomst van het poortgebouw, is nog niet bekend. Eerst moet worden vastgesteld wat van het rijksmonument behouden kan blijven en of herstel technisch mogelijk is.

Interview met Wethouder Joostens van Midden-Groningen: