Verdeling 28 miljoen Nij Begun ter discussie

Midden-Groningen – De verdeling van de 28 miljoen euro uit maatregel 14 van Nij Begun staat nog steeds ter discussie, tenminste als het ligt aan een groep inwoners van de zes Schildmeerdorpen (Steendam, Tjuchem, Siddeburen, Schildwolde, Hellum, Overschild), Noordbroek, Zuidbroek, Slochteren, Lageland en Luddeweer.

Het Rijk stelt 200 miljoen euro beschikbaar voor investeringen in leefbaarheid in gebieden die zwaar getroffen zijn door de versterkingsopgave (maatregel 14). Het idee is dat inwoners aan het einde van rit niet alleen een versterkte woning hebben maar ook een plus op de leefomgeving. Denk aan bijvoorbeeld aan investeringen in sportvoorzieningen, infrastructuur, dorpshuizen of vergroening.

Van de 200 miljoen euro gaat ruim 28 miljoen euro naar Midden-Groningen. De vraag is: hoe verdeel je dit eerlijk? De gemeente legt het zwaartepunt in het versterkingsgebied maar wil een deel verdelen over de hele gemeente, om naar zeggen ook tegemoet te komen aan de problematiek rond schadeafhandeling daar. ‘Oneerlijk’ volgens de versterkingsdorpen, die vinden dat dit geld tegemoet behoort te komen aan de gebieden die het zwaarst getroffen zijn door de versterking.

Inwoner van Siddeburen en woordvoerder voor de versterkingsdorpen Jolanda Huisman: ‘Hier moeten mensen jarenlang hun huis uit door lange procedures en complexe schadeafhandelingen waar inwoners de dupe van zijn. Hele dorpen worden uit elkaar getrokken. Mensen zitten tot hun nek in de problemen. De sociaal-maatschappelijke binding is er niet meer. Dit geld is niet bedoeld voor mensen met enkele scheuren in hun huis. Dit geld is bedoeld voor dorpen die overhoop liggen.’

Herziening voorstel

De discussie leefde in november vorig jaar al op.  De versterkingsdorpen maakten bezwaar tegen een eerste voorstel vanuit het college. Hierbij werd een aanzienlijk deel van de gelden over de hele gemeente verdeeld, ook die gebieden die veel minder te maken hebben gehad met de versterking.

In de raad bleek veel steun voor het standpunt van de dorpen, waardoor het college het voorstel uiteindelijk introk. In de maanden daarna is gewerkt aan nieuwe verdeelsleutel waarbij het zwaartepunt van de investeringen aanzienlijk sterker is gericht op het versterkingsgebied.  Ruim 80% van de middelen (exclusief uitvoeringskosten) (20 miljoen euro) gaat nu naar het officiële versterkingsgebied. De resterende 4,8 miljoen euro zou gaan naar de rest van de gemeente.

Huisman: ‘Het is niet dat daar geen schadegevallen zijn, maar het staat niet in verhouding tot de klap op de gemeenschap die de versterkingsdorpen hebben moeten doorstaan. Er zijn andere geldstromen vanuit Nij Begun en vanuit de NCG die bedoeld zijn voor schadegevallen buiten het versterkingsgebied’.

Momenteel wordt een deel van de middelen verdeeld op inwonersaantal, waardoor er toch redelijk wat geld naar Hoogezand-Sappemeer gaat. Fractievoorzitter voor de ChristenUnie Niels Joostens is ook van mening dat dit niet intentie van de wet volgt: ‘Deze maatregel gaat echt over gebieden die grootschalig zijn versterkt en dat is gewoon niet het geval in Hoogezand.’

Volgens Huisman zou het logischer en eerlijker zijn om in plaats van inwonersaantal te sturen op het aantal woningen in de versterking. U kunt de nieuwe verdeling hier inzien.

Bezwaar aantekenen

Huisman laat weten dat als het voorstel er doorkomt zoals deze er nu ligt, dat zij een bezwaarprocedure zullen starten.

Wat Huisman steekt is dat er geen communicatie is geweest vanuit de gemeente. ‘Als wij zelf niet hadden opgelet, dan was de verdeling er eind vorig jaar gewoon doorheen gemoffeld in de begroting. De gewone inwoner weet van niets. Vorige week hadden we een bijeenkomst van een buurtvereniging. Iedereen luisterde met open mond. Niemand begreep er iets van.’

De positie van de raad 

De positie van de raad is nog deels onduidelijk, hoewel veel oppositiepartijen eind vorig jaar wel steun gaven aan de dorpen. De ChristenUnie (CU) nam destijds het voortouw door een amendement op te stellen die breed werd gesteund. Het leidde tot intrekking van het voorstel.

Fractievoorzitter van Gemeentebelangen Jan Velthuis is van mening dat de gemeente in gesprek moet met inwoners om samen tot een goede verdeling te komen. ‘Geen dictaat vanuit het college.’ De fractie pleit wel voor solidariteit met andere inwoners uit de gemeente die ook te maken hebben met de gevolgen van mijnbouwschade.

De kwestie komt deels neer op de lezing van de letter van de wet. De CU wil daarom een Memorie Van Toelichting vanuit het Rijk om de intentie van maatregel 14 exact helder te krijgen, want hier bestaat verwarring over. Is het geld strikt bedoeld voor het versterkingsgebied of heeft de gemeente speelruimte om dit breder te trekken?

Besluitvorming

Op 5 februari is een informatiebijeenkomst in het Huis van Cultuur en Bestuur om 14:30. Besluitvorming vindt plaats tijdens de laatste raadsvergadering van deze bestuursperiode op 5 maart.

Druk staat er wel op de kwestie. De middelen moeten namelijk voor 2032 zijn besteed.

Lees ook: Versterkingsdorpen maken bezwaar tegen gemeente