Borg Welgelegen zet deuren én baroktuin open
Veenborg Welgelegen aan de Vosholen 60 in Sappemeer opent 12 september de deuren tijdens Open Monumentendag. Bezoekers kunnen het eeuwenoude gebouw bekijken en een kijkje nemen in de bijzondere ruimte van de Odd Fellows. Ook de historische tuin is te bezoeken waar sinds de zomer een nieuwe zonnewijzer, gemaakt aan de hand van historische tekeningen.
Welgelegen behoort tot de weinige overgebleven veenborgen van Groningen.
Sappemeer – Een kijkje nemen achter de deuren van een van de weinige overgebleven veenborgen van Groningen kan zaterdag 12 september in Sappemeer. Veenborg Welgelegen opent tijdens Open Monumentendag van 10.00 tot 16.30 uur voor publiek. Bezoekers kunnen niet alleen het historische gebouw bekijken, maar ook de gerestaureerde baroktuin en de bijzondere ruimte waar de Odd Fellows bijeenkomen.
De geschiedenis van Welgelegen gaat terug tot het midden van de zeventiende eeuw. De borg ontstond tijdens de grootschalige vervening van het gebied rond Sappemeer. Jan Cornelis Spiel, die betrokken was bij de Borger Compagnie, liet Welgelegen rond 1655 stichten. Deze compagnie van Groninger burgers hield zich bezig met de ontginning van het veengebied.
Na een ingrijpende verbouwing in de achttiende eeuw kreeg Welgelegen grotendeels het uiterlijk dat de borg tegenwoordig nog heeft. Door de eeuwen heen werd het huis bewoond door verschillende vooraanstaande families.
Bijzondere details binnen
Tijdens Open Monumentendag is ook het interieur te bekijken, dat normaal gesproken niet vrij toegankelijk is. Binnen zijn onder meer een historische trappartij, een marmeren gangfonteintje in Lodewijk XIV-stijl, een achttiende-eeuwse schouw en een klokje uit 1688 te vinden.
Bezoekers kunnen daarnaast een kijkje nemen in de ruimte waar de Odd Fellows hun bijeenkomsten houden. De organisatie kocht de toen verwaarloosde borg in 1966 en herstelde vervolgens zowel het gebouw als de tuin. In 2017 werd Welgelegen overgedragen aan Het Groninger Landschap. Afgesproken werd dat de Odd Fellows het gebouw konden blijven gebruiken.
Nieuwe zonnewijzer
Ook buiten is dit jaar iets nieuws te zien. In de baroktuin staat sinds juni een nieuwe zonnewijzer. De oorspronkelijke zonnewijzer, waarvan het ontwerp teruggaat tot de zeventiende eeuw, wordt sinds 2008 vermist. Smid en kunstenaar Ron Caspers maakte aan de hand van historische tekeningen een nieuw exemplaar.
Ook andere historische tuinelementen, waaronder vazen, sokkels, een handpomp en een beeld, zijn gerestaureerd. De tuin zelf onderging enkele jaren geleden al een grote restauratie waarbij onder meer het historische padenpatroon werd teruggebracht.
Tijdens Open Monumentendag zijn vrijwilligers van Het Groninger Landschap aanwezig om bezoekers meer over de tuin en de geschiedenis van Welgelegen te vertellen.
Veenborg Welgelegen is zaterdag 12 september van 10.00 tot 16.30 uur geopend. De toegang is gratis. De borg is te vinden aan De Vosholen 60 in Sappemeer.
Foto’s: Borg Welgelegen.
Middelste foto: De baroktuin van Welgelegen in 2022, toen de historische zonnewijzer nog ontbrak. Foto: RTV Midden-Groningen.


